Blockchain và những mối quan tâm của một quốc gia - P.3

Chia sẻ để nhận NACChia sẻ để nhận 5 NAC

Các ngân hàng trên thế giới đã thu tới 1.7 nghìn tỷ USD tiền xử lý giao dịch trong năm 2014 – tương đương với 2% GDP toàn cầu!

5.      Thuế

Trốn thuế là vấn đề mà mọi chính phủ trên thế giới đều phải đối mặt dù là ở quốc gia phát triển hay đang phát triển. Tương tự như hoạt động xuất nhập khẩu, trong hoạt động thuế doanh nghiệp sẽ cố gắng khai lợi nhuận thấp để giảm lượng thuế phải trả (đặc biệt là các doanh nghiệp đa quốc gia thì đây là một hoạt động rất phổ biến), còn công dân thì tìm mọi cách để trốn thuế.

Cụ thể, các doanh nghiệp đa quốc gia thường áp dụng “định giá chuyển giao”, gọi đơn giản hơn là chuyển giá, nói cách khác là chuyển lợi nhuận tới các quốc gia thiên đường thuế để chịu mức thuế thu nhập ít hơn. Điều này gây ra thất thoát cho ngân sách các nước nơi doanh nghiệp trực tiếp hoạt động và sản sinh giá trị cho sản phẩm. Với công nghệ blockchain, các hoạt động này sẽ khó lòng được thực hiện do mọi dữ liệu về giá và chuỗi cung ứng (được trình bày ở mục sau) đều được lưu trữ lại, do đó việc gian lận né thuế sẽ bị hạn chế ở các doanh nghiệp.

Đối với các cá nhân, số liệu thu thập được về thu nhập cá nhân thường không đủ chính xác, cụ thể là dưới mức thực tế. Thuế thu nhập cá nhân được tính thông qua thu nhập chuyển vào tài khoản ngân hàng, do đó những nguồn thu nhập không nằm trong tài khoản ngân hàng rất khó để đánh thuế, tạo ra một kẽ hở làm thâm hụt ngân sách. Với tiềm năng truy xuất được các thu nhập ngoài lề không bị kiểm soát bởi hợp đồng lao động, có thể blockchain sẽ giúp ích được cho nhà nước trong việc đánh thuế chính xác hơn, đặc biệt là đối với tầng lớp giàu có nhưng luôn tìm cách tránh thuế.

Ngoài những ứng dụng cơ bản trong hoạt động quản lý nhà nước, blockchain còn có thể ứng dụng được trong một số hoạt động kinh tế của các ngành khác có liên quan mật thiết đến sự giám sát của nhà nước hoặc có ý nghĩa quan trọng đối với nền kinh tế dưới đây.

6.      Ngân hàng

Lĩnh vực tiếp theo mà nami.today muốn đề cập tới trong chuỗi ứng dụng của blockchain chính là hoạt động ngân hàng. Không phải là qúa khi nói rằng đây có thể sẽ là ngành đầu tiên bị thay thế bởi công nghệ blockchain, bởi cơ chế tự hoạt động của blockchain đã thay thế nghiệp vụ cơ bản là “dịch chuyển giá trị” của ngân hàng.

Mỗi ngày, chúng ta phụ thuộc vào các tổ chức trung gian, chẳng hạn như các ngân hàng, các cổng thanh toán online,… để thực hiện giao dịch. Những tổ chức này lưu trữ lại thông tin chi tiết của tất cả các giao dịch và cộng trừ tiền đầy đủ cho các bên liên quan. Rõ ràng là tiền của bạn, chuyển cho một người mà bạn muốn chuyển, lẽ ra chỉ cần hai bên tham gia vào giao dịch là đủ nhưng cuối cùng bạn lại phải khai báo với một bên thứ ba mới được thực hiện chuyển tiền (tất nhiên bạn có thể đưa tiền mặt trực tiếp nếu muốn, nhưng không ai làm vậy với một số tiền lớn cả). Và bên thứ ba đó sẽ thu phí cho giao dịch của bạn, và bạn sẽ ngạc nhiên là các ngân hàng trên thế giới đã thu tới 1.7 nghìn tỷ USD tiền xử lý giao dịch trong năm 2014 – tương đương với 2% GDP toàn cầu! Nói tóm lại thì chúng ta có một bên thứ ba ở giữa cực kỳ tốn kém do vận hành một đế chế chuyên phục vụ việc chuyển tiền, và một số tiền cực kỳ lớn đã rơi vào tay các đế chế ngân hàng này.

thuế, ngân hàng, bảo hiểm, logistics, chuỗi cung ứng

Khủng hoảng tài chính 2008 – 2009 là một ví dụ của việc Ngân hàng trung ương phải đổ tiền cứu vớt các ngân hàng đang sụp đổ, và số tiền này hoặc lấy từ tiền thuế của người dân hoặc do ngân hàng trung ương in thêm tiền. Dù là giải pháp nào thì người bị thiệt hại cũng là người dân do những đồng tiền thuế bị lãng phí hoặc lạm phát sẽ tăng do cung tiền vượt mức. Đây là một thiệt hại gián tiếp mà các đế chế ngân hàng khiến người dân phải gánh chịu mỗi khi hoạt động yếu kém hay phát sinh các gian lận trong khâu vận hành ngân hàng.

Chính vì vậy, chúng ta cần blockchain để thay thế các ngân hàng trông hoạt động chuyển tiền này. Ít tốn kém, thời gian giao dịch được tối ưu, không gian lận là những lợi ích mà blockchain và hợp đồng thông minh mang lại đối với người tham gia chuyển tiền. Các ngân hàng cũng không còn quyền can thiệp hay truy xuất tình hình tài chính cá nhân của mỗi người, cũng như không còn rủi ro tiền sẽ rơi vào tay bên thứ ba nào khác

7.       Bảo hiểm

Các công ty bảo hiểm luôn có các gói bảo hiểm khác nhau dành cho nhiều đối tượng khách hàng, và vấn đề đau đầu của các công ty bảo hiểm là tìm hiểu cặn kẽ thông tin của khách hàng trước khi đưa ra một mức bảo hiểm phù hợp. Việc tìm hiểu thông tin này không dễ dàng, vì khách hàng có xu hướng đưa ra những thông tin tích cực về bản thân và che dấu những thông tin gây bất lợi, đồng thời khách hàng không muốn chia sẻ những thông tin mang tính cá nhân hay riêng tư. Dường như luôn tồn tại một tình trạng bất đối xứng thông tin giữa công ty bảo hiểm và khách hàng, và điều này gây sai lệch trong gói bảo hiểm, có thể tổn hại cho công ty lẫn khách hàng. Nếu khách hàng che giấu thông tin tiêu cực, công ty bảo hiểm sẽ bị thiệt hại khi đưa ra mức bảo hiểm cao; trong trường hợp công ty bảo hiểm phát hiện ra sai lệch thông tin từ khách hàng, họ có thể từ chối bảo hiểm dẫn đến tổn thất cho người mua bảo hiểm.

Tương tự như quản lý y tế, blockchain cũng sẽ tạo ra một cơ sở dữ liệu về thông tin của người tham gia bảo hiểm, cung cấp một chuỗi thông tin chính xác nhất về người mua bảo hiểm cho các công ty, tránh tình trạng sai lệch thông tin gây nên tổn thất cho cả hai bên.

8.      Vận tải và logistics

Ngành vận tải là một ngành công nghiệp có tuổi thọ lâu đời, và đáng buồn thay trình độ áp dụng khoa học kỹ thuật trong ngành này dường như tỷ lệ nghịch với tuổi thọ lâu đời ấy.

Quy trình thanh toán trong vận tải cực kỳ thủ công và lỗi thời. Trong khi cả thế giới đang số hóa từng ngày, ngành vận tải vẫn còn lạch bạch với những chứng từ như vận đơn, tín dụng thư, bộ chứng từ,… cùng với những thủ tục thủ công, phức tạp, cồng kềnh và đầy rủi ro. Hãy tưởng tượng rằng nếu mất một vận đơn (thực ra chỉ là một tờ giấy in màu có chữ ký), bạn có thể mất cả lô hàng hoặc chờ đợi vài năm để giải quyết thủ tục đi kèm, thậm chí là phá sản, hay nếu thông tin hàng hóa không trùng khớp giữa các tài liệu (dù với một lỗi nhỏ như thế nào đi chăng nữa), ngân hàng sẽ từ chối thanh toán cho lô hàng giá trị mà bạn vừa gửi đi. Nói tóm lại, có qúa nhiều rủi ro đối với mỗi bên: người bán hàng không biết liệu người chuyển chở có mang hàng tới tay người mua hay không, liệu người mua có trả tiền hay không; người mua lo lắng hàng có đảm bảo chất lượng hay không, có sai sót gì giữa thông tin trong giấy tờ và lô hàng thực tế không, người bán có thông đồng với người chuyên chở để gian lận hay không,... Qủa thật, câu chuyện niềm tin còn là một vấn đề rất rủi ro trong ngành vận tải.

Nhưng với sự xuất hiện của blockchain và hợp đồng thông minh được lưu trữ trên blockchain, mọi thứ sẽ thay đổi. Các bên sẽ không cần phải sống nhờ niềm tin nữa, bởi hợp đồng thông minh sẽ giải quyết mọi vấn đề nêu trên. Chỉ bằng những câu lệnh “if… then…” và số hóa những thông tin về hàng hóa, hai bên đều yên tâm về giao dịch minh bạch. Hợp đồng thông minh sẽ tự động thực hiện thanh toán giao dịch nếu các điều khoản được số hóa về chất lượng hàng, thời gian giao hàng,… được đáp ứng. Không cần một ngân hàng làm trung gian niềm tin ở giữa các bên để thực hiện giao dịch với một mức phí cao ngất ngưởng nữa.  

thuế, ngân hàng, bảo hiểm, logistics, chuỗi cung ứng

Trong hoạt động logistics, cuối năm 2017, IBM đã hợp tác cùng Maersk – hãng vận tải biển lớn nhất thế giới - nhằm quản lý và theo dõi việc vận chuyển hàng hóa trên toàn cầu. Maersk cho biết hơn 1/5 tổng chi phí của hoạt động vận tải dành cho việc quản lý hàng hóa, và đó là một con số khổng lồ nếu xét tới 4000 tỷ USD giá trị hàng hóa lưu chuyển trên toàn cầu mỗi năm.

9.      Chuỗi cung ứng

Quản lý chuỗi cung ứng chính là quản lý hàng hóa từ khâu sản xuất đến khi đến tay người sử dụng. Một sản phẩm khi từ khâu sản xuất đến khi được sử dụng đi qua rất nhiều công đoạn để thêm vào các giá trị gia tăng, sản phẩm càng phức tạp thì quy trình sản xuất sản phẩm đó cũng sẽ càng phức tạp theo.

Một ví dụ đơn giản là, nếu một lô sữa đến tay người dùng bị hỏng, nhà sản xuất sẽ cần truy xuất dữ liệu xem ở khâu nào trong qúa trình sản xuất sữa có vấn đề (có thể do bò sữa bị bệnh, thức ăn có vấn đề, hoặc khâu chế biến trục trặc,…) để kịp thời thu hồi những sản phẩm gặp vấn đề tương tự trước khi chúng được tiêu thụ. Nếu không quản lý được chuỗi cung ứng, nhà sản xuất sẽ không kiểm soát được vấn đề trong chất lượng sản phẩm nảy sinh từ khâu nào để kịp thời giải quyết, đi kèm với một tổn thất rất lớn. Blockchain sẽ là một giải pháp hữu hiệu cho nhà sản xuất khi mọi quy trình của chuỗi cung ứng đều được lưu trữ rõ ràng và minh bạch, có thể truy xuất bất cứ khi nào để kiểm tra.

Từ những ví dụ nêu trên, chúng ta hoàn toàn có thể tin vào tiềm năng của công nghệ blockchain trong việc nâng cao hiệu qủa hoạt động nhiều ngành trong nền kinh tế. Đặc biệt, tính ứng dụng của blockchain trong các hoạt động quản lý nhà nước là rất cao, do đó các chính phủ các quốc gia nên dành nhiều sự quan tâm hơn cho công nghệ đầy hứa hẹn này nhằm nâng cao năng suất của nhiều ngành kinh tế.

 

Bài viết của nami.today

Chia sẻ để nhận NACChia sẻ để nhận 5 NAC